تعیین اولویت‌های پژوهشی استانهای كشور در بخش آب

 

کارفرما: شركت مديريت منابع آب ايران، دفتر پژوهش‌هاي كاربردي

مشاور : موسسه پژوهشی مهندسی راهبرد دانش پویا

تاریخ: 90 - 1388

 

هدف:

  • وزارت نيرو در بخش آموزش، پژوهش و فناوري عهده‌دار ارتقاي دانش و مهارت‌هاي منابع انساني، توسعه پژوهش و فناوري، افزايش آگاهي‌هاي عمومي و خلاقيت و نوآوري در راستاي تامين نيازهاي صنعت آب و برق است. شناخت دقيق نيازهاي موجود در زمينه تحقيقات كاربردي از جمله الزامات اساسي عمل به ماموريت وزارت نيرو در اين بخش مي‌باشد. لذا در اين راستا پروژه حاضر به منظور نيازسنجي پژوهشي با دو رويكرد «آسيب‌شناسي» مبتني بر مسائل و چالش‌هاي مبتلابه كنوني و آتي بخش آب كشور و همچنين رويكرد «تقاضا محوري» مبتني بر الزامات اسناد بالادستي و همچنين تجارب جهاني در دستور كار طرح تحقيقات كاربردي قرار گرفت. نياز‌سنجي پژوهشي به فرايند پيچيدۀ شناسايي نياز‌هاي پژوهشي بالقوه و تعيين اولويت برای پروژه‌هاي مختلف تحقيقاتي اشاره مي‌كند تا از اين رهگذر مبناي قابل دفاعي براي تخصيص مؤثر منابع فراهم آيد.
  • تجربه نشان داده است كه همواره یکی از نگرانی‌های سیاست‌گذاران، برنامه‌ریزان و مدیران سازمان‌ها و شرکت‌های دولتی و غیردولتی، به‌کارگیری تحقیقات و مطالعات برای حل مسایل مبتلابه بوده است. آنها به اشکال مختلف درصدد استفاده از نتایج تحقیقات کاربردی انجام‌شده در امر تصمیم‌سازی، تصمیم‌گیری، سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی و حتی حل مشکلات فنی و اجرایی خود می‌باشند. این نوع نگرانی‌ها به خصوص در میان مسئولینی که با مسائل عینی‌تر و واقعی‌تر بیشتری مواجه می‌باشند، بیشتر است. بدون شک مسائل و چالش‌ها و حتی فرصت‌های موجود در مدیریت بخش آب از جمله مسائل بسیار مهم و عینی است که نیاز مدیران و مسئولین نهادهای مرتبط را برای بهره‌گیری بیشتر از نتایج حاصل از تحقیقات کاربردی در این بخش نمایان‌تر نموده است.
  •  لازم به ذكر است كه پروژه حاضر با برخورداري از  يك رويكرد  كاملا مشاركت محور در سه سطح مديريت بخش آب كشور (شركت‌هاي آب منطقه‌اي، ستاد شركت مديريت منابع آب ايران و ستاد وزارت نيرو) و همچنين استفاده از تجارب جهاني انجام گرفته است و سعي بر اين بوده است كه ضمن شناسايي مجموعه مسائل و چالش‌هاي بخش آب كشور در حوزه عملكردي شركت مديريت منابع آب ايران، عناوين تحقيقاتي مورد نياز متناسب با نيازهاي موجود تدوين و ارائه گردد.

نتایج:

مهم‌ترين خروجي اين پروژه تدوين برنامه تحقيقاتي طرح تحقيقات كاربردي (دفتر امورپژوهشي شركت مديريت منابع آب ايران) مي‌باشد. در مجموعه دستاوردها و خروجي‌هاي اين پروژه را مي‌توان در قالب موارد زير ارائه نمود؛

  • شناخت و دسته‌بندي اهم مسائل و چالش‌هاي بخش آب كشور (مسائل آب ايران)
  • تدوين مسائل و چالش‌هاي هر يك از استان‌ها و شركت‌هاي آب منطقه‌اي (30 جلد گزارش استاني)
  •  تدوين و پيشنهاد عناوين اولويت‌هاي تحقيقاتي هر يك از شركت‌هاي آب منطقه‌اي (كميته‌هاي تحقيقات شركت‌هاي آب منطقه‌اي)
  • شناخت مسائل و اولويت‌هاي تحقيقاتي دفاتر ستادي وزارت نيرو در بخش آب
  • شناسايي مسائل و چالش‌‌هاي جهاني بخش آب
  • تحليل تجارب جهاني و بين‌المللي مرتبط با اولويت‌هاي تحقيقاتي در بخش آب
  • تدوين برنامه تحقيقاتي طرح تحقيقات كاربردي شركت مديريت منابع آب ايران مبتني بر نتايج حاصل از نيازسنجي پژوهشي و الزامات اسناد بالادستي (در قالب 10 محور اصلي)

علاوه بر موارد فوق كه به عنوان خروجي مستقيم پروژه مي‌باشد، جلب مشاركت فعال ذينفعان اصلي بخش آب كشور و اخذ نقطه‌نظرات و ديدگاه‌هاي آنان در مورد مسائل و چالش‌هاي بخش آب كشور را نيز مي‌توان به عنوان يك دستاورد مهم اين پروژه قلمداد نمود.